BYD LEWSYN LWCUS

Daeth Lewsyn Lwcus i‘r byd ym 1946, pan gyhoeddodd yr awdur Morris antur gyntaf Lewsyn – Arizona – yn y cylchgrawn Ffrangeg wythnosol o wlad Belg, Spirou. Wrth gwrs, Lewsyn Lwcus yw enw Cymraeg y cowboi hirben a phraff – ei enw Ffrangeg gwreiddiol yw Lucky Luke, ac er mai dyna’i enw fe yn Saesneg hefyd, mae’r ynganiad Ffrangeg yn debycach i Lwcky Lwck.

Ers 1946 ymddangosodd Lewsyn Lwcus mewn dros 80 o anturiaethau, 5 cyfres deledu (fe welwyd un gyfres yn Gymraeg ar S4C yn y 1990au, ac mae rhai o’r penodau ar gael ar y we), 4 ffilm gartwn, 3 ffilm ‘fyw’, ac 16 gêm fideo.

Dros y blynyddoedd mae dros 300 miliwn o lyfrau Lewsyn Lwcus wedi cael eu gwerthu ar draws y byd mewn 29 o ieithoedd, ac fe gyhoeddwyd y llyfrau yn Gymraeg am y tro cynta yn 2007 pan ymddangosodd Y Goets Fawr. Mae’r anturiaethau Cymraeg yn deillio o’r cyfnod o ddiwedd y 1960au ymlaen pan oedd Morris yn cydweithio ar y llyfrau gyda’r storïwr dihafal René Goscinny, sef awdur anturiaethau Asterix.

Disgrifiodd yr awdur Morris Lewsyn Lwcus fel hyn : “Fe sy’n gwarchod y bobol sy dan y fawd. Mae straeon Lewsyn yn rhyw fath o gyfuniad o gowbois y sinema – y dynion da sy’n gwisgo’r hetiau gwyn, a’r dihirod sy’n gwisgo’r hetiau du.”